przejdź do Sochaczew.pl
233787 odwiedzin

Wsparcie dla uczniów i rodziców

A A A

W ramach samokształcenia, dla nauczycieli i rodziców.

Część 2. Podłoże neurobiologiczne czytania i pisania.

 

Kształtowanie umiejętności czytania wymaga nie tylko linearnej i relacyjnej percepcji słuchowej, ale również relacyjnego przetwarzania wzrokowego i zachowania linearnego porządku od lewej do prawej. Ujęcie wzajemnych zależności umożliwia dostrzeżenie różnic między głoskami opozycyjnymi (słuch) i literami odwróconymi (wzrok) w płaszczyznach pionowej i poziomej, zbudowanie prawidłowych ciągów fonicznych (słowo, zdanie, wypowiedź) i wizualnych (wyraz, zdanie, tekst).

„Dłuższy trening językowy przez naukę pisania, czytania i artykułowania mowy (…) może stwarzać okazję do stopniowego kształtowania typowej, lewopółkulowej przewagi w procesach werbalnych” (Szeląg 2005, s. 520)

Praktyka terapeutyczna dostarcza dowodów potwierdzających tezę, że sposób mózgowej reprezentacji języka ma znaczenie w przebiegu i efektach nabywania umiejętności w posługiwaniu się językiem pisanym, a posługiwanie się językiem pisanym może być czynnikiem modyfikującym mózgową organizację funkcji językowych. Wszechstronna stymulacja językowa, a przede wszystkim nauka czytania i pisania, może sprzyjać stopniowemu kształtowaniu przewagi lewej półkuli w przetwarzaniu danych językowych.

 

Symultaniczno-Sekwencyjna Nauka Czytania® wykorzystuje sylabę jako prymarną jednostkę w percepcji języka. Nieuzasadnione byłoby czytanie dźwięków (pojedynczych spółgłosek), które w rzeczywistości nigdy nie są odbierane drogą słuchową. Sylaby, które dziecko poznaje podczas zajęć, pełnią funkcje wzorców, służących do odczytywania n o w y c h wyrazów, a nie globalnego rozpoznawania znanych już zapisów. W umyśle czytającego powstają schematy, odkodowane następnie w odczytywanych wyrazach. Dzięki operacjom porównywania odkrywane są takie same wzorce (schematy) w kolejnych zadaniach. Dziecko stawiane jest przed zadaniami wymagającymi uruchomienia własnej intelektualnej aktywności, nawet czterolatki radzą sobie z zadaniem samodzielnego odkrycia odpowiedniości między wielkimi i małymi literami. Dzięki ujęciu relacyjnemu i linearnemu odczytują także inne wzory czcionek i pismo odręczne.

Teoretyczne podstawy Symultaniczno-Sekwencyjnej Nauki Czytania® oparte są na:

• wynikach badań neuropsychologicznych, dotyczących powiązań intermodalnych, budowanych podczas przetwarzania bodźców słuchowych i wzrokowych,

• wynikach neuroobrazowania mózgu, potwierdzających plastyczność międzymodalną w wieku poniemowlęcym i przedszkolnym (Gut 2006),

• wiedzy na temat sposobów uczenia się (dopamina, struktury hipokampa) (Spitzer 2008),

badaniach neurofizjologicznych potwierdzających, iż sylaba a nie fonem, jest

najmniejszą jednostką percepcyjną (Massaro 1994),

• wiedzy na temat funkcji symultanicznych (prawopółkulowych) i sekwencyjnych (lewopółkulowych) oraz kształtowania się struktur umożliwiających przesyłanie informacji między półkulami mózgu (spoidło wielkie, istmus),

• istnieniu przewagi prawego ucha dla odbioru mowy, z wyjątkiem samogłosek,

• powtórzeniu sekwencji rozwoju mowy dziecka (od samogłosek, sylab, przez wyrażenia dźwiękonaśladowcze, do wyrazów i zdań),

• naśladowaniu trzech etapów nabywania systemu językowego: powtarzania, rozumienia, nazywania (tu: samodzielnego czytania),

 • pobudzaniu „zwierciadlanych neuronów” (mirror neurons, Spiegelneurone)

Na podstawie bibliografii – pedagog szkolny, E. Liberadzka

Bibliografia:

Budohoska W., Grabowska A. (1994). Dwie półkule jeden mózg, Warszawa: Wiedza

Powszechna

Cieszyńska J. (2005, wyd.2 uzup. i popr.) Nauka czytania krok po kroku. Jak zapobiegać

dysleksji, Kraków: Wydawnictwo Naukowe UP

Cieszyńska J. (2011). Zaburzenia linearnego porządkowania czyli dysleksja [w:] J.

Cieszyńska, M. Korendo, Z. Orłowska-Popek, Nowe podejście w diagnozie i terapii

logopedycznej - metoda krakowska, Kraków: Wydawnictwo Naukowe UP

Lipowska M. (2001). Profil rozwoju kompetencji fonologicznej dzieci w wieku

przedszkolnym, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”

Spitzer, M. (2008). Jak uczy się mózg, Warszawa:PWN

Szeląg E. (2005). Mózgowe mechanizmy mowy [w:] T. Górska, A. Grabowska, J. Zagrodzka

(red), Mózg a zachowanie, Warszawa: PWN


Jak zorganizować dzieciom warunki do nauki w domu oraz jak motywować i wspierać dzieci do systematycznego uczenia się poza szkołą?

Do samodzielnych uczniów i rodziców.

Sprawdź sprzęt (narzędzie informatyczne/komputer), na którym będziesz  mógł sprawnie pracować lub  komunikować się z nauczycielem, jeśli będzie taka możliwość (za pomocą dziennika elektronicznego).


1. Zaplanuj dzień! (napisz plan na kartce, powieś w widocznym miejscu) Zrealizuj! To bardzo   ważne, uchronisz się przed poczuciem marnotrawienia kolejnych godzin. Czas szybko ucieka. To nie wakacje! Bądź odpowiedzialny!

Wyznacz godziny, w których będziesz pracował/ła i krótkie przerwy (wymaga tego higiena pracy). Stały schemat czynności związanych z organizacją życia codziennego, wprowadza  ład i porządek  (również  wewnętrzny).

Jak to zrobić?

 
Najprościej posłuż się planem szkolnym. Pracuj wg niego. „Rozpisz”, zaplanuj karty pracy lub zadania zamieszczone na stronie szkoły na dni  i godziny.


Możesz ułożyć swój rzetelny harmonogram/plan.


Znajdź spokojne miejsce w domu, wyłącz telewizor/radio, wszystko co będzie rozpraszać  twoją uwagę. Sprzątnij biurko/stół. Zostaw to co niezbędne do lekcji.


Sprawdź zamieszczone zadania lub karty pracy na stronie szkoły. Wykonuj krok po kroku. Jeśli będzie dziennik elektroniczny, możesz porozumieć się z nauczycielem.


Na najbliższy czas zaplanuj trzy, cztery konkretne czynności, potem następne, unikniesz chaosu.


Pamiętaj - najpierw przeczytaj i zrozum polecenie (nawet wielokrotnie). To klucz do dobrej odpowiedzi. Masz szansę nauczyć się czytać ze zrozumieniem, a nie naśladować koleżankę z ławki.

Dasz radę!


2. Rodzicu, uwierz w swoje dziecko i pozwól mu pracować samodzielnie. Pomagaj, gdy wyraźnie tego potrzebuje. Zadaniem rodzica jest motywować, a nie wyręczać.


Dostrzegaj, podkreślaj sukcesy. Jeśli się nie uda, wskaż nad czym powinno jeszcze popracować. Słuchaj uważnie, odnoś się do konkretów, nie oceniaj osoby, złe emocje zawsze przeszkadzają. Jeśli dziecko jest ruchliwe kontroluj częściej.


Wprowadź konsekwentne i jednolite dla obojga rodziców formy postępowania z dzieckiem. 


Uwaga:


Ten sposób nauczania wielu nie zachwyca. Nauczycieli też! Ale jeśli będziemy my, jako dorośli, traktować go lekceważąco, krytycznie,  to dzieci palcem nie ruszą

 

Pedagog szkolny Elżbieta Liberadzka
kontakt mailowy: el.libera@onet.eu lub przez wychowawcę klasy.
Godziny pracy pedagoga szkolnego:
Poniedziałek 8.00-12.30
Wtorek 9.00 16.00
Środa 8.00-12.30
Czwartek 10.15- 16.00
Piątek 8.00- 10.30

 

Dla rodziców i nauczycieli - samoksztacenie się.


kontakt
imię i nazwisko
adres e-mail
wiadomość